Jim ve Pam üzerinden elitizm: The Office

Bu yazı uzun süredir yazılacaklar listemde duruyordu. İki buçuk aydır erteliyorum. Neden bilmiyorum, ama bir türlü kelimelerimi toparlayamıyordum. Dikkat ettiyseniz hala toparlayamadığımdan mütevellit yazıya giriş için top çeviriyorum...

The Office, 2001'de İngiltere'de çekilmiş 12 bölümlük bir mini seri. Avrupa yapımlarını yeniden yapmak konusunda özel bir ilgiye sahip Los Angeles'lı arkadaşlar 2005 yılında buna da el atmışlar ve şimdiye kadar yaptıkları işler arasında en hayırlısını yapmışlar. Yeniden yapımlar arasında örnek gösterilebilecek bir kaliteye sahip olan bu dizi 5 sezondur Amerika'da çok seviliyor.

Intermission: Şimdi önümde iki seçenek var. Ya diziyi izleyenlere yönelik bir yazı yazıp hemen meramımı anlatıp bir iki resim bırakıp bitireceğim, ya da herkese yönelik başta karakterleri tanıtacağım(Gel de Michael ve Dwight'ı bir kaç cümleyle sınırla!) sonra anlatmak istediğim bölüme geçeceğim bir yazı yazacağım. Sanırım ikinci seçeneği, yani uzun bir yazıyı seçiyorum.

Dizi, New York'a iki saat uzaklıktaki Scranton kasabasında, Dunder Mifflin isimli bir kağıt üreticisi firmanın ofisinde, çalışanların çevresinde geçiyor. The Office'i farklı yapan en önemli unsur, dizinin hareketli kameralarla çekilmesi, karakterlerin kameradan haberdar olması hatta arada kendileriyle ropörtaj yapılması ve tabii ki bunlar olurken karakterlerin nerdeyse hiçbir zaman kameraya oynamaması(arada Dwight'in cin bakışları ve Jim'in "kopmak üzereyim" ifadeleri hariç). Yani ortada kameralar geziyor, reality show gibi, ama hiç bir zaman böyle bir hava verilmiyor. Karakterler kameraları ofisin birer parçası olarak görüp benimsiyorlar.

The Office'in kendisi hakkında karar veremediğim ve bu yazının konusu olan yanı ise, karakterlerin kültürel veya davranışsal şablonlara indirgemesi. Bazen "dizinin olayı bu" diyorum kendime, güzel yapıyorlar diyip seviniyorum, bazen de bu şablonların onların işini çok kolaylaştırdığını, kimse hakkında derine inmeleri gerekmediğini düşünüp kolaya kaçtıkları için kızıyorum Her karakteri bir iki cümleyle tanıtacağımız kısımda tekrar bahsedeceğim bu şablon ve kategorilerden. Önce Hafif siklet karakterlerle başlıyoruz.
Not: Jim ve Pam'i ayırmayacağım

Daryll: Teknik olarak ofisten sayılmaz, alttaki depoda çalışıyor. Kendisi, mavi yakalı, Afrikalı-Amerikalı, bundan artık utanç duymayan ve hatta yukarıdaki beyaz yakalı beyazları küçük gören işçi kontenjanını dolduruyor.

Toby ve Oscar: Bunlar ofisin kültürlü, Michael'a muhalefet yapmayı dahi zaman kaybı gören, işlerini iyi yapıp etliye sütlüye karışmayan iki çalışan. Ofisin gay kotası Oscar tarafından, boşanmış kotası ise Toby tarafından dolduruluyor.

Meredith: Alkolik ve en az kendisi kadar sorunlu çocuklar yetiştiren yalnız anne. Ayrıca, bütün kötü işler başına gelen karakter kontenjanı da kendisine ayrılmış.

Stanley: Ofisin orta yaşı geçince hayatın anlamını çözdüğünü sanan ve diğerleri ne yaparsa yapsın hiç bir şekilde umrunda olmayan ve olmayacak, kendisini bir tek kendisiyle ilgili şeyler ilgilendiren insanı. Öyle ki kendisi için hazırlanan sürpriz doğum günü partisine bile burun kıvırır. Favori kelimesi yeterincedir. Yeterince kültürlüdür, yeterince eğleniyordur...

Kevin: Şişman, yavaş ve duygusal olarak künt görünüp, aklının kirli şakalara nasıl da çalıştığı farkedilmesiyle ve The Scrantonicity isimli müzik grubuyla şaşırtan ters köşeye yatıran karakter.

Kelly: En bariz model budur. En sevdiği film Legally Blonde olup, sürekli paparrazi dergileri okuyan ve E! izleyen, ünlülerin nerede hacet giderdiğinden, ünlü çiftlere takılan Brangelina gibi iğrenç isimlere kadar herşeyi bilen, aslında sadece bu tür şeyleri bilen. Birini bulup hemen bağlanan yüzlerce taviz veren ve hayattaki tek amacı evlenip bir sürü çocuk yapmak olan genç kızdır, Kelly...

Creed: Bu ofisin karanlık yüzüdür, hakkında başka birşey yazılmayacak kadar gizemlidir.

Phyllis: Ofisin ezilen, dalga geçilen şişman forward teyzesiyken, son iki sezondur ezber bozmaya başlayanıdır.

Andy: Burada yapımcıların kafa karışıklığını görüyoruz, önce ikinci bir dwight yaratıp, bu ikisinin bir araya gelince dünyanın patlamasını falan beklediler. Sonra Andy'e kulvar değiştirdiler. Dwightlıktan çıkıp, gereksiz-aslında iyi niyetli ama- konuşunca ve hatta şarkı söylemeye başlayınca rahatsızlık veren insan haline getirdiler. Bir de süveterleri var tabi... Dwight'la savaşı elbette devam ediyor, ama artık amaç ofisin Dwight'i olmak değil.

Sıra ağır toplara geldi

Angela: Bu sarışın buz dağı hanımefendi ise, ofisin iyi hristiyan, ahlak timsali(!) ve panter emeli
kadrosunu doldurmakta. Angela'yı günahım kadar sevmiyorum, zaten yapımcılar da bunu provoke ediyorlar. Hani "herkesin sebepleri vardır, kimse gerçekten kötü değildir" derler. Ben Angela'nın sebebini öğrenemedim. Olayı nedir? Bilemedim. Zaten amaç bize Angela'yı aklamak değil, onu olduğu gibi kabullenip, ondan nefret etmemizi istiyorlar.

Ryan: Karanlıklar prensi. Ryan tam olarak Kelly'nin babası kendisine, neler hedefliyorsun hayatta? sorusunu sorduğunda şu cevabı veren insandır. "Bir X-Box almayı, biraz da seyahat etmeyi belki..." İlla şablon içine sokmak gerekecekse Ryan, hakim yapıldıktan sonra gidip
babasını asan çingenedir.

Michael: Bu show'un en önemli adamıdır Michael Scott. Çevrenizde olmasına tahammül edemeyeceğiniz insanlar vardır, bir şekilde uzak durmaya çalışırsınız. İşte Michael Scott o insanın patronunuz olmuş halidir. Çevrenizde olmak zorundadır. Hatta siz onun çevresinde olmak durumundasınız. Yine de bu diziyi sadık bir şekilde takip eden kimsenin Micheal'dan gerçekten nefret edebileceğini sanmıyorum. Michael sadece saftır. Meredith'i saçlarından tutup rehabilitasyon merkezine götüren Michael ile, Jan'in sperm bankası aracığıyla hamile kaldığını öğrenip kendi çocuğuymuşcasına heyecanlanan Michael aynı kişi. Yöntemleri garip ve cehaletini gözler önüne seren cinsten olsa da tamamen iyi niyetli. Sadece kabullenilmek ve takdir edilmek istiyor bu yüzden Michael'den nefret eden zalimdir.

Dwight: Dwight görsel eğlence ürünleri içerisinde gördüğüm en ilginç ve orijinal karakterdir diyorum, başka da birşey diyemiyorum, zira bütün kelimeleri kifayetsiz bırakıyor...


Jim ve Pam:
"Eğlencelik filmlerdeki "İyi Kalpli" karakterlerimizin ezdiği diğer iyi kalpli karakterler.

Bir an onların yerinde olup anlamaya çalışmak istedim, tamamen iyi niyetle yaklaştığım biri tarafından "şimdi değil, Erdem", "artık devam edebilir miyiz, Erdem", "Oh, Erdem" gibi karşılıklar alırsam ne hissederdim. Bu şekilde devam etmemin motivasyonu ne olurdu, acaba hep böyle terslendiğimin farkında olur muydum? Yoksa "İyi kalpli" ana karaktere olan hayranlığım gözlerimi bu denli kör mü etmişti?

Çevredeki insanlara böyle davranırken nasıl "İyi kalpli" ana karakter olunurdu ki?"

Uzun zaman önce yazdığım bir Deviantart Journal girdisinden bir parçayı aklıma getiriyor bu ikisi. The Office yapımcıları Jim ve Pam üzerinden elitizim yapmaktadırlar. Jim ve Pam asla olamayacağımız ve hep özendiklerimizdir. Ne çok agresif, ne de pısırık, bir şekilde o çevredeki herkesin saygısını kazanabilmiş, ortalama üzerinde bir güzelliğe sahip iki insan. Her zaman en iyi şakalar onların aklına gelir, ama birbirleri dışında kimseyle paylaşmazlar, kameraya anlamlı bakış atmakla yetinirler(Jim ağız kenarlarını aşağı çekerken, pam gözlerini olabildiğince açarak bakıyor),en sevdikleri film Legally blonde değil elbette Fargo'dur, onlara göre Dwight'a yapılacak her türlü şaka meşrudur, Michael kolayca kandırılabilecek biridir. Mevcut işleri için ikisi de fazlasıyla kalifiyedir. Öyle olsa da asla savsaklamazlar, ikisi de işlerini en iyi şekilde hallederler, bir gün bile sorun yaşamazlar. Kısaca Jim ve Pam asla olamayacaklarımızın toplamıdır.

Biz Jim ve Pam olamayız. Biz, izlediği filmlerdeki karakterleri taklit eden ve Özel ajan Michael Scott isimli bir senaryo yazan Michael, Bütün ofisçe boynuzlu olarak bellenen Andy, Jim ve Pam bir kaç sezon sonra birbirlerine kavuşsun da reyting hemen düşmesin amaçlı engel tahtaları, Roy ve Karen, Hiç bir zaman satılmayacak sabunlar tasarlayan Jan, Başka bir seçenek olmadığı için nefret ettiği birine mecbur kalan Ryan, kızı belki onu biraz daha sever diye bir oyuncak bebeğe 400 dolar ödeyen Toby olabiliriz. Asla Jim ve Pam olamayız. İşte bu yüzden aslında Michael Scott'un dizisi olması gereken The Office aslında Jim ve Pam'in dizisidir.

Geçmiş Zaman Blogu

Yine bir nostalji atağı geçiriyorum. Zaman zaman gelir bana böyle, hele bu son sıkıntılı dönemlerimde daha çok oluyor. 3 ay sonra gireceğim ve hayatıma kesinlikle yön verecek olan sınavı(TUS), bundan 7 yıl önceki büyük sınavla ilişkilendirdiğim zeminde yaşıyorum nostaljiyi... Tabii ki baş aktör Diyarbakır.

Diyarbakır'ın şimdiki merkezi neresidir sorusuna cevap olacak noktanın fotoğrafı. Soldan Ekinciler caddesi, sağdan ise İstasyon caddesi geliyor

Geçen yazıların birinde bahsettiğim gibi 7 yıl oldu İzmir'e geleli, İzmir'in bir parçası olalı. Bu 7 yıl, hayatımın geri kalan kısmımı bu şehirde geçirmek isteyeceğim kadar sevdirdi İzmir'i bana, lakin bu 7 yılın öncesinde yaşanan neredeyse 18 yıl var ve o yıllar Diyarbakır'da yaşandı.

İzmir'e geldiğim ilk günden beri, onlarca insan tanıdım. Konu doğduğum ve büyüdüğüm şehre gelince hep aynı tepkiyle karşılaştım. Hiç benzemiyormuşum. Neye benzemediğimi anlayamadım. Bu tepkiye nasıl tepki vereceğimi bilemedim. Sevinmem mi gerekiyordu, yoksa üzülmem mi? Ben hiç sevinemedim ama... Diyarbakırlılara değil kafalarındaki stereotiplere benzemiyordum, burası kesindi, ama neden benzemiyordum bunu anlayamıyordum.

Fiziksel görünümüm ve yörenin şivesine uzak olan telafuzum(ki Cem'in beğenmediği açık "-e"'lerim var ama konu dışı onlar) onların hak verilecek sebepleri olabilirdi. Yine de ben daha fazlası olduğuna inandım, zira hiç benzemediğimi belirten cümleleri aslında "o taraflıların" aslında sarışın ve renkli gözlü olduklarını belirten bir detaylandırma ibaresi izliyordu. Yani fiziksel görünüm kriteri geçersiz kalıyordu. Neyse lafı daha uzatmayayım sonra toparlaması zor oluyor.

Biraz önceki fotoğraftaki Ekinciler caddesi'nin gündüz ve yakından çekilmiş hali. Bu da "En işlek caddesi hangisidir?" sorusuna cevap olur

Demek istediğim, kafalarda öyle bir stereotip oluşmuştu ki, en açık fikirlisinden ve samimisinden en bağnazına kadar bir "onlar" fikri vardı kafalarda ve bizim,( yani "onlar"'ın) farklılığımız sadece ten rengi ve şivemizden ileri gelmiyordu. Onlar, kaçak elektirik kullanıyorlardı, bölücülük yapıyorlardı, herşeyi devletten bekliyorlardı ama götürülen yatırımlara burun kıvırıyorlardı, gönderilen öğretmeni ve doktoru öldürüyorlardı(!), büyük şehirlere gelip hırsızlık ve mafyalık yapıyorlardı ve ayrıca olanca çirkinlikleriyle göz zevkini bozuyorlardı, onlarca çocuk yapıyorlardı ve en önemlisi cahildiler(hatta ünlü düşünür mankenlerimizden birine göre ter kokuyorlardı. Bir diğeri ise dağlılıkla ilişkilendirmişti onları yakın bir zamanda)

Ne sarışınlığım, ne şivemdi hiç benzemememin sebebi. yukarıdaki "onlar" tanımına uymuyordum. En önemlisi cahil değildim. En yakın arkadaşlarım dahi bu sınıflamayı yapıyordu bazen. Gezdiğim gördüğüm yerleri, sevdiğim yönetmenleri, kimsenin bilmediği ve sevdiğim müzik gruplarını anlattığımda, kısacası ne zaman entellektüelite temaslı konulara girsem verilen tepkilerin başına "adam Diyarbakır'lı ama..." ifadesi konurdu. Bunu muhtemelen beni övmek ve bana iltifat etmek için, son derece iyi niyetli; kendimi nasıl güzel yetiştirip "onlar"'ın içine girmediğim için söylüyorlardı.

Ben hiç bir zaman sevinemedim, çünkü beni içine sokmadıkları güruh, yani "onlar", benim halamdı, babaannemdi, komşumdu, üniversiteyi kazanamayıp esnaflığa başlayan arkadaşımdı, belki annem ve babamdı. 18 yılımı geçirdiğim, 3 yıldır görmediğim şehrin hepsini yerin dibine sokarak yüceltilmek takdir edersiniz ki pek sevinilecek bir durum değil.

Meşhur sanat sokağı, şimdi nasıl olmuştur merak ediyorum. 3 yıl önce yüzde yetmişi cafe olmuştu. Şimdi tamamı öyledir herhalde... En ileride görünen yer o zamanki evim

Yine de bu tanışmalar ve şaşırmalarla geçen yıllar boyunca, hiç bir zaman doğduğum şehire veya etnik kökenime dair bir ayrımcılıkla karşılaşmadım. Bilmiyorum, belki ya hep bana doğru insanlar denk geldi, ya da bu potansiyeli taşıyan insanlardan hep uzak durdum. Netice itibariyle kimse kuyruğum olup olmadığını merak etmedi. Dediğim gibi çevrem iyi niyetli insanlarla doluydu. Yine de bazen değişik reflekslerle de karşılaşmadım değil. Eski kız arkadaşlarımdan birinin sınav dönemi kesmediğim sakalları görünce böyle Kürtlere benzediğimi söylediği, yakın arkadaşlarımın, benim yanımda, bazen sevmedikleri insanlar hakkında konuşurken "x böyle böyle yapıyor, tam kürt..." gibi ifadeleri kullandıkları oldu, ama ben bunlara hep güldüm geçtim, üzerinde konuşmaya değer bulmadım. Konuşmadım da. Nasıl olsa hiç benzemiyordum "onlara".
-Kimlere?
-Kü.. ıhmps yani Diyarbakırlılara...

Güya Diyarbakır'daki son senemdeki ÖSS stresiyle şimdiki TUS stresini ilişkilendirdiğim bir nostalji içerisinde, Diyarbakır'ın sevdiğim sokaklarını tasvir edecektim. Mehmet Sabri Güzel İlkokulu'nun arkasındaki evimden, Elazığ caddesi üzerinden Diyar Galeria'ya gidişlerimi, o yol üzerindeki sağdan ikinci caddeyi ne kadar sevdiğimi; sonra Rızvan Ağa Parkı'nı geçip Sanat Sokağı'na girdikten sonra ikinci-yeşil olan- apartmanın önünde hep durakladığımı, devam edip çok sevdiğim Ekinciler caddesine çıktığımı, hatta yetinmeyip Kütüphane Sokağı yoluyla İstasyon Caddesi, ardından Gevran caddesi yönüyle çizdiğim kare şeklindeki amaçsız yürüyüş rotamı; İçofis ve sıva üzerine yıllarca binen kalorifer ve soba bacalarının kurumuyla koyu gri rengini almış, 70' ve 80' model binalarını ne kadar sevdiğimi anlatacaktım. Belki Lise caddesi ve Ali Emiri sokaklardan da bahsederdim...

Olmadı, bir dahaki sefere belki...

The Venus Project: Öyle mi Bay Fresco?

"The Venus Project presents a bold, new direction for humanity that entails nothing less than the total redesign of our culture. There are many people today who are concerned with the serious problems that face our modern society: unemployment, violent crime, replacement of humans by technology, over-population and a decline in the Earth's ecosystems. As you will see, The Venus Project is dedicated to confronting all of these problems by actively engaging in the research, development, and application of workable solutions. Through the use of innovative approaches to social awareness, educational incentives, and the consistent application of the best that science and technology can offer directly to the social system, The Venus Project offers a comprehensive plan for social reclamation in which human beings, technology, and nature will be able to coexist in a long-term, sustainable state of dynamic equilibrium."

Daha önce bir kaç yerde bahsedildiğini duyup, detaylıca neden bahsettiğini bilmediğim bir projeydi The Venus Project. Geçen gün izlediğim Zeitgeist Addendum'da kendisine yer vermeleriyle hakkında nihayet birşeyler öğrenme şansına eriştim.

The Venus Project, kendini futurist olarak tanımlayan(ki resmi bir üniversite eğitimi yok) Jacque Fresco ile eski bir ressam olan Roxanne Meadows'un 70'lerin ortalarından beri üzerlerinde çalıştıkları ve 95 yılında şirketleşen(!) bir proje. Başlıktan, bu projeye laflar hazırladığımı anlamışsınızdır.

Projenin beyni Bay Fresco, dünyadaki mevcut parasal sistemin, bu sisteme hükmeden zengin elitler dışında kimseye yararı olmadığını, aksine bu elitlerin dünya üzerindeki menfaatleri uğruna milyonlarca insanın çıkan savaşlarda öldüğünü ya da o köleleştirildiğini savunuyor. Mevcut sistemin insanların refahını ve sağlığını düşünmediğini, çünkü rekabet üzerine kurulan bu sistemin tek motivasyonunun "kar" olduğunu bu yüzden bu sistemi ilerletmek için mevcut olan bütün kaynakların, bu kar marjını yükseltmek amacıyla kullanıldığını ekliyor ve ortaya alternatifini sunuyor: Kaynak bazlı ekonomi.

Bu sistem, parayı reddeden bir sistem. çünkü dünya üzerindeki bütün kaynakların ve teknolojinin insanlığın bütün ihtiyaçlarını fazlasıyla karşılayacağını savunuyor. Enerji üretimi için uğruna savaşlar yapılan fosil yakıtlar yerine, sonsuz ve yenilenebilir olduğunu savunduğu jeotermal, güneş ve rüzgar enerjisi gibi doğal enerjilere yönelerek, hem hiç bir bedel ödemeden ve savaş yapılmadan insanlığın en büyük problemlerinden biri olan enerji probleminin çözüleceğini hem de bu sayede yaratılan kaynaklar ile insanın temel ihtiyaçları olan, barınma, sağlık, beslenme ve eğitimin fazlasıyla karşılanacağını söylüyor. Bu esnada sadece insanoğlunun ihtiyaçlarına hizmet etmeye yönlendirilen teknolojiyle tıpta, tarımda, ulaşımda büyük ilerleme sağlanacağını ve en önemlisi zamanla tüm üretimin ve tüm aktivitelerin otomasyona geçeceğini yani bilgisayarlar tarafından kontol edileceğini dolayısıyla insanın artık çalışması bile gerekmeyeceğini öngörüyor.

Yani özetle zengin şirketler ve onların sahipleri elitler olmayacak, hatta şirketler olmayacak, para olmayacak ve dünyanın bütün kaynakları kimsenin, hiç bir elitin kar gütmeyeceği bir şekilde insanoğlunun refahı için kullanılacak. Böylece hiç bir orduya, hiç bir silaha hatta hiçbir ülkeye gerek kalmayacak çünkü zamanla dünya birleşecek; hiç bir mahkemeye gerek kalmayacak, çünkü rekabet ve suçların işlenmesinin en büyük sebebi olan "para" ortadan kalktığı için kimse suç işlemeyecek. Hatta hazır uçuk kısımlara girdik şununla noktalayayım: hiç bir yöneticiye, politikacıya, hükümete gerek kalmayacak çünkü devlet siberleştirilecek ve bütün hizmetler birbirine bağlanan bilgisayarlar tarafından verilecek. e-devlet.gov.tr gibi yani(!)

Pek muhterem Bay Fresco ve Bayan Meadows, böyle bir sistemde insanın huzurlu ve sonsuza kadar suçtan, kişisel hırslardan arınmış bir şekilde, suç işlemeden ve savaş çıkarmadan mutlu yaşayacağını savunuyorlar. Onlara göre insan doğası diye bir şey yok! İnsan davranışı var! Yani böyle bir sistemin yarattığı huzurlu çevrede yetişen ve eğitilen insanoğlu'nun hiç bir zaman suç işlemeyeceğini, kişisel hırslara sahip olmadan mevcut harmoniyi devam ettirmek için çabalayacağını, yalan söylemeyeceğini, iki yüzlülük yapmayacağını üstüne üstlük rekabet ortamının kaybolmasına rağmen rahata alışmadan, obezleşmeden, yan gelip yatmadan(burada kimsenin çalışması gerekmeyeceğini savunduklarını hatırlatmak isterim) gelişmeye, yeni şeyler icat etmeye gerek duyacaklarını savunuyorlar. Öyle değil mi, Bay Fresco?

Cevap gelemeyecek olsa dahi bazı soruları sorarak bitirmek istiyorum. İnsanın egosunu, kişisel hırslarını nasıl bu kadar çabuk geçebiliyorsunuz? İnsan faktörünün bu kadar az ciddiye alınması nasıl bir güven ürünüdür? Yani para ve rekabet bitince insanın bütün kişisel hırslarının da biteceğini mi düşünüyorsunuz? En basitinden karşı komşusunu daha güzel, daha çok kabul görülen bir zekaya sahip ve daha çok seviliyor diye öldüren adamın motivasyonunu neye bağlayacaksınız? Para faktörü gitmişti hani? Yasak ilişki yaşadığı sevgilisiyle plan yapıp kocasını öldüren kadın ne olacak? Mahkeme, yargıçlar...? Tecavüz ettiği kızı öldürüp o mükemmel planlanan şehirlerdeki kanalizasyona atan sapık? Yüzde yüz sağlık hizmeti sunmak bu adamı rehabilite edebilecek mi? Dinsel bir mitoloji dahi olsa "ilk cinayet" diye bir hikayenin varlığından haberdar mısınız?

İnsan faktörü o kadar küçük mü, Bay Fresco?

Bir dipnot: Parasal sistemi kaldırmaya yönelik bir proje olan The venus project'i anlatan 4 kitap ve iki dvd'lik kütüphane setini, sitenin anasayfasından sadece 138 dolara sipariş edebiliyorsunuz

Pişman mı?

Pişmanlıklarımı siliyorum aklımdan... Bir süredir eskiden kötü giden herşey için sistematik bir şekilde kendimi suçlamışım, ama anlıyorum ki, hayat tek başına yaşanmıyor. İyi veya kötü giden herşeyi ben kontrol eden bir tek ben değilim. "İkinci" faktörünü hep görmezden gelmişim şimdiye kadar...

Özetleyecek olursak, önceki yazılarımda bahsettiğim pişmanlıklarım, itinayla rezil ettiğimi iddia ettiğim ilişkiler üzerine düşününce, aslında bütün yumrukları benim yemem gerekmediğini görüyorum. Ortada kötü bir sonuç varsa tek suçlu ben değildim. Nedense son zamanlarda ben bu basit çıkarımı yapamadan hep kendime yüklendim. Ortadaki muhtemel kötü sonucun, hatta benim elimle olan kötü sonucun, karşı tarafın-ikinci faktörünün- yeterince iyi olmadığı, yeterince çabalamadığı hatta en basitinden "doğru kişi" olmadığı ihtimaline bağlı olabileceği gerçeğini yoksaydım. Gereğinden fazla büyütmemek lazımmış geçmişi

Ya ecnebilerin "self-righteous" dedikleri kişi oluyorum, ya da halihazırda benim mutlu eden bir şeye sahip olduğumdan ve bu mutluluğun en az yarısı karşımdaki insana bağlı olduğundan böyle bir "catharsis" yaşıyorum. Bilmiyorum. İlişkilerin iki kişiyle yaşandığını ve ortadaki iyi veya kötü sonuçtan o iki kişinin de sorumlu olduğunu biliyorum.

Yalancı Kar

İzmir'de yedinci yılıma girdim. Her yıl, aşağı yukarı aralık ayının ortalarında Bornova'yı kuzeyden çevreleyen dağlardaki kar, sert rüzgarlarla Bornova'ya düşer. Her yıl da mütemadiyen kar heyecanına sahip İzmir yerlileriyle birlikte, ben de heyecanlanırım, sağı solu ararım "Kar yağıyor, gördün mü?" diye. Hadi onları anlıyorum, nadir yağıyor İzmir'e kar, yağınca da birşeye benzemiyor.

Bana gelecek olursak, aynı coşkuyu ben neden yaşıyorum her yıl? İşte onu anlamıyorum. Diyarbakır'da doğup büyümüş, 18 yaşına kadar yaşamış biri olarak, her kış fazlasıyla kar görmüşlüğüm var. Üstelik artık çok da hazzetmemekteyim kardan. Daha önceki yazılarımın birinde de belirttiğim gibi, şu an Nisan TUS'una hazırlanmamın yegane sebebi 3 kış önceki kar yağışıdır. Belki de İtalyanların "A roma fa come i romani" sözüne uyup ben de İzmir'deysem İzmir'liler gibi yaşıyorumdur

Öte yandan son günlerde düşünmeden edemiyorum. O 3 yıl önce kar yağmasa, beni devamsızlıktan bırakmasalar, okulum bir buçuk ay uzamasa, Eylül TUS'una girsem... Bütün denklem değişiyor ve an itibariyle sahip olduğum mutluluk ve huzura sahip olamıyorum. Çok sorgulamamak lazım evreni, herşey olması gerektiği için oluyor...

Yağmurlu Cumartesi

Herşey benim dün, asansörde üstümde kaşe ceketimle pişerken, "Bu ne biçim aralık be, pişiyoruz resmen" diye bağırmamla başladı. 3 saat içinde hava 22 dereceden 11 dereceye indi, gökyüzünde bulut olarak hayatlarını idame ettiren ne kadar su buharı varsa, yeryüzüne inmeye karar verdiler. Bu sırada deneme sınavından çıkıp evine gitmekte olan benim üzerime uğramayı ihmal etmediler. Uzun lafın kısası, dün akşam iliklerime kadar ıslandım. İklimin şakası olmuyormuş...

O zorunluydu da, yağmuru günahı kadar sevmeyen ben, daha brutal bir şekilde yağan yağmurda dışarı çıktım. İki kiloluk botlarımla yürüdüm. Bu paragrafa böyle girince ardından bir dolu yakınma gelecek sanacaksınız, lakin gayet de bilerek ve isteyerek çıktım dışarı, Alsancak'a. İyi ki de çıkmışım. Güzel günler bunlar...

Yukarıda ise, I've just seen a face var.

Gözlük

Evet, artık October Swimmer şekilde gördüğünüz gözlüğü takıyor. Tusun bana verdiği başka bir hediye de +1,00 Hipermetrop ve 2,00 Astigmatlı bir sağ göz oldu. Hayırlı olsun.

Not: Gözlüğe giden yolda katkısı büyük olan arkadaşa, eğer bu yeni halimden hoşlanmazsam, kendisini de gözlük takmaya zorlayacağımı söylemek isterim:)

Top 5: Çocukluğumun En Vurucu Türk Filmleri

Öğleden sonraları tek kanallı televizyonda çıkan, Carouselle ve ardından gelen Türk filmine mecbur büyüyen bir kuşağın içindenim. İlkokulda ya sabahçı, ya da öğlenciydik. Sabahçı olmak demek yukarıdaki yazdığım rutin demekti. Bir de mevsim kışsa illa ki, ikindilerin ajitasyon dolu Türk filmlerine mahkum olacaktı bünye.

Yanlış anlaşılmasın, şikayet etmiyorum, zira şimdinin öğleden sonra programlarındaki saçmalıklar, izdivaçlardansa ben yine de 80 öncesi, şanslıysam 70 öncesi Yeşilçam'a razıyım. Hatta öperim de başıma koyarım.

Belki bu yüzden çocukluğumuzu bitirdiğimiz anda önümüze çıkan grunge akımını çok sevdik biz, belki gizli bir ajanda hazırladı bizi bu filmlerle melankoliyi vücutlarımıza usul usul zerk ederek. O gizli ajanda her ne yapıyorsa şimdiki kuşağı da bahsettiğim saçma programlarla bir şeye hazırlıyor. Ortaya nasıl birşey çıkacağını bilmek bile istemiyorum.

Sözü daha fazla uzatmadan listemize geçmek istiyorum.

5- Şakayla Karışık(1965)

"Bu da mı gol değil, Hakim bey". Türk sinemasının en ünlü karakterlerinden Ofsayt Osman'ın ağzından, yine türk sinemasının en ünlü repliklerinden birini barındırır bu film. Kadro da dolu: Sadri Alışık, Filiz Akın, Ajda Pekkan, Efgan Efekan, Kadir savun... Talihsiz bir adam, Ofsayt Osman'ın hasta ve küçük bir kız için yaptıklarını, oyuna getirilmesini izleriz. Mahkeme sahnesinde içi titremeyecek adam tanımam.

4- Aşk Hikayesi(1971)

Hollywood'un ünlü, Love Story'sinin devşirmesi olan bu filmi, Nejat Saydam yönetmiş. Gül(Deniz Gökçer) ve Taner(Salih Güney)'in karşı çıkılan evlilikleri sonrası tam herşey yerine oturmuşken, Bir trafik kazasında kan vermeye gönüllü olan Gül'ün kanser olduğu ortaya çıkar ve o andan itibaren bizim için de eziyet başlar. Deniz Gökçer'in o buruk bakışlarını üzerinden o kadar sene geçmesine rağmen unutmak mümkün değil.

3- Bir Şoförün Gizli defteri(1958)

Eşref Kolçak'ın henüz oturaklı kötü adamları oynamaya başlamadan önceki jön haliyle Çolpan İlhan'ın siyah beyaz ekrandaki kusursuz güzelliğini buluşturan bir film. Yönetmeni Atıf Yılmaz. Bu biraz kategori dışı oluyor, zira filmi ben 1999 yılında izledim. Hala çocuğuz, ama o kastettiğim yaşları geçmişiz. Filme, 17 Ağustos depreminden sonra müzik yayınını kesen ve sürekli siyah beyaz Türk Filmleri yayınlayan, İzmir'in yerel bir müzik kanalında denk gelmiştim. Zaten günlerdir televizyondaki görüntülerden belirli bir hüzün seviyesinde olduğumdan bu filmin beni vurmama ihtimali yoktu. Film sadece bir şoför olan Erol(Kolçak) ile Paşa kızı, sosyete meraklısı Çiler(İlhan), namı diğer Çilek Hanım arasındaki imkansız aşkı anlatıyor. Erol ne kadar sınıf atlasa da, zenginleşse de, aynı oranda düşen, bayağı bir kadın haline gelen Çilek Hanım'a layık olamıyor. Yine de Çilek kendini sistematik bir şekilde mahvederken, Erol hep onu kurtarmaya çalışıyor, hep seviyor...

2- Canım Kardeşim(1973)

Tarık Akan, Halit Akçatepe, Metin Akpınar, Kemal Sunal ve Adile Naşit'i buluşturan filmlerden bir başkası... Ertem Eğilmez, hepimizi kahretmek, boğazımızda düğümler yaratmak amacı güdüyor. Üzüyor bizi hem de çok üzüyor. Kanser olan, bunu öğrenip arkadaşlarına bilye miras bırakan küçük Kahraman'a üzülüyoruz. Ertem Eğilmez hüzün veriyor, lakin ajite etmiyor. Kollarını iki yana açıp "Gitme diyeydim deee" diyen bir babaya rastlamıyoruz mesela filmde. Televizyon hasretiyle yanıp tutuşan küçük, ölen çocuk, kavuştuğunda o kdar mutlu oluyor ki hatta o kadar mutlu ölüyor ki, ölen çocğun yüzündeki o gülümseme, sinema başındaki cefakar izleyiciye teselli ikramiyesi oluyor

1- Yavrum(1970)

Geldik listenin şampiyonuna. Orhan Aksoy'un yönettiği, Ayşecik(Zeynep Değirmencioğlu), Semra Sar, Metin Serezli, Suzan Avcı ve Münir Özkul'un oynadığı bu filmde, Emine'nin, kocasının askere gitmesinden sonra yanında çalıştığı kötü kalpli insanlar tarafından oyuna getirilmesi, çocuğunun elinden alınması ve yıllar sonra çocuğuyla tekrar kavuşmasını izliyoruz. Filmin konusu yeterli olsa dahi, Bu filmi listenin şampiyonu yapan tek bir unsur vardır: "Kara taş". Çocuğunu kaybeden Emine'nin bebeği yerine, kara bir taşı bağrına bastığı sahne, izlediğim filmler arasında gördüğüm, en maksatlı sahnedir. Buradan yönetmene seslenmek istiyorum. "Ayıptır, 9 yaşında bir çocuğa yapılmaz bu kardeşim!!"


Evet, listemiz budur. Siz de, yorumlarınızla kendi can alıcı filmlerinizi paylaşınız efendim.

Güncellemeler 3

**Hayatımdaki insanları merkezdeki bana göre tabakalara ayırıyorum. Ne kadar acı görünse de en içteki tabakadaki insanlar en değer verdiklerim ve benim için en önemlileri en sondakiler ise genellikle "Merhaba, Naber?" insanları oluyor. Bunun neden mi yazdım? Yıllardır bir sebepten ötürü dış tabakalarda duran birini, sırf bir şekilde hergün görüşmek zorunda kalıyorum diye iç tabakalara alma hatasına bir daha düşmemek için.

**Her gün arabada, gidiş dönüş toplam 20 dakika maruz kaldığım radyo, müzik zevkimi değiştiriyor. Garip şarkılardan zevk alıyorum. Sorun değil, lakin beynimden çıkmıyor, loop'a giriyor bazıları. Mesela "Womanizer". Düşünsenize kafanızın içinde Britney Spears, sürekli, "womanizer ooh womanizer" diyor. Bir de arada kendimi kaybedip yolda mırıldanıyorum, tam felaket. Mesela Beyoncé Knowles'ın aynı isim kulvarındaki kardeşi, Solange Knowles'in sandcastle disco şarkısı geçen hafta sürekli dilimdeydi. "Baby-bbb-Baby don't blow me away" diye geziyorum sağda solda. Allah düşmanıma vermesin!

**¿ sağolsun, yeni bir blog keşfettim. "Flying Dutchman". 7 kişilik bir grup, çoğunlukla futbol hakkında yazıyorlar. Tarafsız, değişik bakış açısı sunan bir yaklaşımları, samimi bir üslupları var. bu da facebook gruplarının adresi. ¿(Deniz) demişken, Ona ve diğerlerine karşı mahçubum. Umarım affederler beni.

**Yeni Coldplay gözdem "Warning sign".

**Barcelona'yı sevmem. Hatta hazır bu konuya girmişken sevmediğim takımları yazayım. İngiltere'den: Manchester United. İspanya'dan Barça, Almanya'dan Bayern München, İtalya'dan Milano'nun takımları, Fransa'dan Lyon ve en son Hollanda'dan PSV.
Barcelona'yı sevmememe rağmen dünkü derbide kazansınlar istedim. Bunu Fenerbahçe'ye yenilen bir Galatasaray'lı olarak mı, yoksa futbolu takdir eden bir izleyici olarak mı istedim bilmiyorum. Bir de yeni öğrendiğimiz "el clasico" tabiri çabuk yordu sanki, ha? Ne dersiniz?

**Sony Acid 7.0 çıkmış. Aslında Sony acid 5.0 kullanan biri olarak, "Sony, acid 5.0 ile bu işe nokta koymamış üstüne 6.0 ve 7.0'ı çıkarmış" demem lazım ama neyse. Güzel yanı bu versiyon, VST ve midi klavye desteği de veriyor. Yani FL studio'yu nefret ederek seçme sebebim olan gitarın audio girişiyle, Midi klavyenin usb girişini entegre etmek için artık sevdiğim Acid'i kullanabileceğim. Heves heves!

**Bart Simpson ne yüce bir çocuktur yahu! Bir gün gelsin bir çayımı içsin. Kendisiyle tanışmayı çok isterim.

Annie Hall

Utanıyorum! 30 yılı aşkın bir şaheseri daha dün izlediğimden ötürü utanıyorum. Annie Hall, sağdan soldan iyi referanslarla duyulan ve hep "bi ara izlerim" ile geçiştirilen bir filmdi benim için, dün geceye kadar...

Dönem Filmi klişesinden hazzetmem, üstelik bir film çekildiği zamanı anlatıyorsa dönem filmi olmaz, lakin o filmi çekildikten 31 yıl sonra izliyorsanız işler değişir. Annie Hall'u bu açıdan dönem filmi olarak etiketlemekte sakınca yok. Film, bize bir aşk hikayesi sunuyor hatta sinema tarihinin en ünlü çiftlerinden birini yaratmış oluyor, ama bu filme sadece bir romantik komedi olarak bakmak büyük hata olur. Woody Allen,bize aşk dışında, 70'lerin politize, terapistlerini (pardon freudian analistlerini)Bergman ve Fellini'li yabancı filmlere merak salmış, aktivist New York entellektüellerini ve onlara olan garezini de sunuyor. İçinde bulunduğu dönemin ikonlarının bolca kulaklarını çınlatıyor(öz. Bob Dylan). Beverly Hills dünyasına bolca saydırıyor(Hollywood'da günümüzle 30 yıl öncesi arasında bir fark olmadığını görmek ilginç) ve o zaman oldukça popüler olan madde kullanımına da dokunduruyor. Filmdeki çifti basit bir aşk hikayesindense yukarıdaki çerçeve içinde değerlendirmek gerek.

Filmi, babannem gibi size başından sonuna kadar anlatma niyetim olmasa da bir iki kelam etmek isterim. Alvy, saflığından ve içtenliğinden etkilendiği, cehaletine rağmen aşık olduğu Annie'yi yukarıdaki bütün nefret ettiği şeylere çevirmeye çalışıyor. İçgüdüleriyle hareket eden fotoğrafçıyı estetik bir perspektif kazanmaya zorluyor. Güzel sesli ancak asla sahne duruşu olmayan özgüvensiz şarkıcıyı büyük kontratlar kovalayan diva olmaya itiyor. Cıvık bir edebi zevki olan taşralı kızı hediye kitaplarla, kurslarla ehlileştirmeye çalışıyor. Kısacası sevdiği Annie'yi, nefret ettiği entellektüeller durumuna getirmeye çalışıyor. Sonunda yarattığı yeni insan, eskiden ona büyük hayranlık besleyen, konuşurken heyecanlanan, "La-di-da" diyen Annie, artık ondan bile daha büyük biri olarak ve en nefret ettiği yere Los Angeles'a yerleşiyor ve "onlardan" biri haline geliyor.

Filmin en vurucu kısmı ise "interaktif" olması. Yani Woody Allen'in, sokaktaki figürasyonu filme dahil etmesi, Flashback'lere dahil olması, masal çizgi filmi adapte etmesi... Ve bunu yaparken eğreti hissi vermemesi.

Filmden alıntıyla bitirmek istiyorum da her replik potansiyel taşıdığından ne yazacağımı bilemiyorum. En iyisi en sondakini vermek:
"I thought of that old joke, y'know, the, this... this guy goes to a psychiatrist and says, "Doc, uh, my brother's crazy; he thinks he's a chicken." And, uh, the doctor says, "Well, why don't you turn him in?" The guy says, "I would, but I need the eggs." Well, I guess that's pretty much now how I feel about relationships; y'know, they're totally irrational, and crazy, and absurd, and... but, uh, I guess we keep goin' through it because, uh, most of us... need the eggs. "

Not: Farkettiyseniz Hiç Diane Keaton Demedim.